Wat is SOLK? De uitleg die je huisarts je niet geeft

Je bent al maanden bij de dokter. Bloedonderzoek, scans, doorverwijzingen. Alles komt terug als "normaal". En toch voel jij je allesbehalve normaal. Je bent uitgeput. Je hebt pijn. Je hoofd werkt niet zoals het hoort.

Dan komt er een term: SOLK. Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten.

Voor veel mensen voelt die diagnose als een deur die in je gezicht wordt dichtgeslagen. "Er is niets gevonden" klinkt als: "Het zit tussen je oren." Maar dat klopt niet. En in dit artikel leggen we uit waarom.

Wat betekent SOLK eigenlijk?

SOLK staat voor Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten. Tegenwoordig wordt ook de term ALK gebruikt: Aanhoudende Lichamelijke Klachten. Beide termen beschrijven hetzelfde: lichamelijke klachten die met regulier medisch onderzoek niet volledig verklaard kunnen worden.

Let op dat woord: onvoldoende verklaard. Niet: niet bestaand. Niet: verzonnen. Niet: psychisch.

De klachten zijn echt. Ze zijn meetbaar in je gedrag, je functioneren, je kwaliteit van leven. Alleen de oorzaak is met de huidige medische meetinstrumenten niet volledig zichtbaar te maken.

Welke klachten vallen onder SOLK?

SOLK is geen ziekte op zich, maar een verzamelnaam voor een breed scala aan klachten. Veelvoorkomende voorbeelden zijn chronische vermoeidheid die niet overgaat na rust, aanhoudende pijn in spieren of gewrichten zonder aantoonbare oorzaak, hoofdpijn of migraine, duizeligheid, hartkloppingen, maag- en darmklachten zoals het prikkelbare darmsyndroom, concentratieproblemen en vergeetachtigheid, slaapproblemen en overprikkeling door geluid, licht of drukte.

Veel mensen met SOLK hebben meerdere van deze klachten tegelijk. Ze beïnvloeden elkaar en versterken elkaar. Dat maakt SOLK zo complex.

Wat SOLK niet is

SOLK is geen aanstellerij. Het is geen depressie. Het is geen burn-out, al kan burn-out een rol spelen. Het is geen bewuste keuze.

De klachten ontstaan niet omdat iemand zwak is of niet genoeg zijn best doet. Ze ontstaan omdat het lichaam, na een lange periode van overbelasting of na een ingrijpende gebeurtenis, in een toestand van chronische ontregeling is terechtgekomen.

Waarom weet je huisarts hier zo weinig over?

Dat is een eerlijke vraag. Het antwoord is even eerlijk: SOLK past slecht in het medische model dat gericht is op oorzaak en gevolg. Je hebt klacht X, we vinden afwijking Y, we behandelen met middel Z.

Bij SOLK werkt dat niet zo. Er is geen afwijking op de scan. Er is geen waarde in het bloed die onomstotelijk aantoont wat er mis is. Dat maakt het lastig voor artsen die zijn opgeleid om te zoeken naar meetbare oorzaken.

Bovendien is de kennis over SOLK in de reguliere geneeskunde nog relatief jong. Huisartsen krijgen hier weinig training in. Dat is geen verwijt, het is een realiteit.

Wat er wél in je lichaam gebeurt

De moderne wetenschap begrijpt steeds beter wat er bij SOLK aan de hand is. Het draait om het autonome zenuwstelsel, de stressresponssystemen en de manier waarop het brein lichaamssignalen verwerkt.

Bij langdurige overbelasting raakt het zenuwstelsel ontregeld. Het gaspedaal staat chronisch ingedrukt. Het systeem dat normaal schakelt tussen actie en herstel, functioneert niet meer soepel. Het lichaam staat permanent op scherp, ook als er geen acute dreiging is.

Dit leidt tot een breed scala aan klachten. Niet omdat er iets kapot is, maar omdat het systeem overbelast is geraakt en niet meer vanzelf terugkeert naar balans.

Wat helpt bij SOLK?

Standaard medische behandelingen, zoals pijnstillers of rust, helpen bij SOLK vaak maar beperkt. Omdat ze de klacht aanpakken, niet het onderliggende systeem.

Wat wél helpt is een aanpak die gericht is op het herstel van dat systeem. Dat betekent: het zenuwstelsel kalmeren, de balans tussen belasting en belastbaarheid herstellen, en gedragspatronen aanpassen die de klachten in stand houden.

Bij het Centrum voor SOLK in Sittard werken we met het ZEHM-programma, gebaseerd op de allostase-theorie. We begeleiden mensen met SOLK, burn-out, chronische vermoeidheid, long covid, fibromyalgie en aanverwante klachten. Al meer dan 15 jaar.

Herken jij dit?

Heb jij al lange tijd klachten zonder duidelijke verklaring? Voel jij je niet begrepen door de reguliere zorg? Dan ben jij niet de enige, en zijn je klachten niet minder echt.

Neem contact op voor een vrijblijvende intake. We kijken graag met je mee.

Neem contact op met het Centrum voor SOLK via solkcentrum.nl/contact of bel ons op 046 - 7851315

Lees ook: Waarom duurt herstel bij burn-out zo lang?

Lees ook: Waarom slaap je zo slecht als je chronisch vermoeid bent?