Waarom doorgaan met werken bij een burn-out averechts werkt
9 september 2026
Geschreven door Luc Cremers (eigenaar Centrum voor SOLK) · lid NALK
Laatst bijgewerkt: 13 september 2026
Maandagochtend, negen uur. Je zit alweer achter je scherm, ook al voelde het weekend niet als rust. "Nog even doorbijten tot het rustiger wordt." Dat zeg je al maanden.
Je collega's zien iemand die het volhoudt. Wat zij niet zien: hoe lang het duurt voordat je 's ochtends uit bed komt. Hoeveel koffie het kost om door de dag te komen. Hoe je 's avonds op de bank ligt, leeg, terwijl de lijst voor morgen alweer door je hoofd spookt.
Je denkt dat doorgaan je sterk maakt. Eigenlijk maakt het je herstel langer.
Een gebroken been dat je niet ontziet
Stel je voor: je breekt je been, en je besluit er gewoon op te blijven lopen. Niet omdat het pijn doet, maar juist om te bewijzen dat het wel meevalt.
Iedereen zou zeggen: onverstandig. Het been geneest niet sneller door het te belasten. Het geneest scheef. Soms helemaal niet.
Bij een burn-out gebeurt hetzelfde, alleen zie je de breuk niet. Je zenuwstelsel, je hormonen, je energiesysteem, ze zijn net zo overbelast als dat been. Doorgaan met werken voelt misschien als vooruitgang. Fysiologisch gezien is het lopen op een breuk.
Waarom je het toch blijft doen
Er zit een patroon achter, en het is verrassend voorspelbaar. Het begint met een gedachte: ik moet dit afmaken, of anderen hebben het ook zwaar, of gewoon: ik wil geen aansteller zijn.
Die gedachte roept een gevoel op. Vaak schuld. Soms angst om achter te raken. En dat gevoel zet je in beweging: je gaat door.
Je lichaam geeft ondertussen signalen af. Hoofdpijn. Concentratieverlies. Een kortere lont. Maar die signalen verliezen het van de gedachte die zegt: nog even. Tot het niet meer lukt, en je crasht.
En dan? Rust, met schuldgevoel erbij. "Ik lig hier maar niets te doen." Zodra er weer wat energie is: opnieuw beginnen. Dezelfde cyclus, weer van voren af aan.
Dit patroon heeft je waarschijnlijk lang geholpen. Op je werk, in je studie, in relaties. Precies daarom is het zo moeilijk om los te laten.
De biologie achter "nog even doorbijten"
In ons artikel over de allostase-theorie leggen we uit hoe je lichaam voortdurend probeert stabiel te blijven door zich aan te passen aan wat er op je afkomt. Dat systeem heeft één ding nodig om te kunnen herstellen: momenten waarop de belasting daadwerkelijk afneemt.
Blijf je doorwerken op het moment dat je lichaam allang "genoeg" seint, dan krijgt dat herstelmechanisme nooit de kans om aan te slaan. Je zenuwstelsel blijft in de hogere versnelling hangen. Je hormoonsysteem krijgt geen rustperiode om te resetten. De reserves die je nodig hebt om uiteindelijk wél te herstellen, raken juist verder uitgeput.
Vandaar dat mensen die "gewoon doorgaan" vaak niet sneller herstellen, maar juist langer ziek blijven dan mensen die op tijd de rem erop zetten.
Signalen die vaak genegeerd worden
Niet elk signaal is een crash. De meeste mensen krijgen ruim van tevoren waarschuwingen, alleen leren ze die pas achteraf herkennen:
- Taken die vroeger vanzelf gingen, kosten nu merkbaar meer moeite
- Je herstelt niet meer volledig in het weekend, ook niet als je "niets" doet
- Kleine irritaties voelen groter dan ze zijn
- Je denkt vaker: "als dit project maar voorbij is", zonder dat het rustiger wordt zodra het voorbij is
Herken je twee of meer van deze punten? Dan zit je waarschijnlijk al dichter bij overbelasting dan je denkt.
Wat wél helpt
Niet: alles in één keer stopzetten. Dat is voor de meeste mensen niet haalbaar en ook niet nodig. Wat wel werkt:
Stop bij het eerste signaal, niet bij het laatste. De meeste mensen wachten tot het echt niet meer gaat. Maar hoe eerder je een stap terug zet, hoe korter de uiteindelijke hersteltijd.
Stel jezelf één vraag voordat je doorgaat. Doe ik dit omdat het nodig is, of omdat ik me schuldig voel als ik stop? Die vraag alleen al doorbreekt vaak het automatisme.
Reken rust niet af als "niets doen". Rust is het moment waarop je systeem daadwerkelijk herstelt. Dat is geen luiheid, dat is het werk dat op dat moment nodig is.
Een goede vriend die hetzelfde tegen jou zou zeggen als jij tegen jezelf, zou je waarschijnlijk adviseren te stoppen. Diezelfde adviezen mag je ook naar jezelf toe toepassen.
Hoe wij hierbij helpen
Bij het Centrum voor SOLK zien we dit patroon bij bijna iedereen die met een burn-out binnenkomt. Niet mensen die te weinig deden, maar mensen die te lang te veel deden. We helpen je niet alleen begrijpen waarom doorgaan averechts werkt, maar ook hoe je het patroon in je eigen situatie doorbreekt, stap voor stap, zonder dat je in één keer alles hoeft los te laten.
Herken je jezelf in dit verhaal? Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen kijken we waar jij nu staat, en wat een realistische eerste stap is.
Wetenschappelijke bronnen
- McEwen BS, Stellar E. Stress and the individual: mechanisms leading to disease. Arch Intern Med. 1993;153(18):2093-2101.
- Sanal-Hayes NEM, et al. Pacing in ME/CFS and long COVID. J Transl Med. 2023.
- Guidi J, Lucente M, Sonino N, Fava GA. Allostatic load and its impact on health: a systematic review. Psychother Psychosom. 2021;90(1):11-27.
Meer lezen over burn-out? Bekijk onze overzichtspagina over burn-out.
Lees ook: Wat is de allostase-theorie?
Lees ook: Waarom duurt herstel bij burn-out zo lang?
Lees ook: Burn-out, overspanning of chronische vermoeidheid? Het verschil uitgelegd