Hersenschudding en aanhoudende klachten: waarom klachten soms maandenlang blijven

Het ongeluk, de val, de bal tegen je hoofd, het is alweer maanden geleden. De huisarts zei dat het na een paar weken vanzelf over zou gaan. Je omgeving is allang doorgegaan met het gewone leven. Maar jij hebt nog steeds hoofdpijn, kunt je moeilijk concentreren, wordt duizelig van drukke plekken, en 's avonds ben je op, terwijl je "toch niets bijzonders" hebt gedaan.

Je begint te twijfelen of dit normaal is. Dat is het niet, in de zin dat het uitzonderlijk is, maar het is ook geen inbeelding. Er is een naam voor: aanhoudende klachten na een hersenschudding, in de literatuur persisterende postcommotionele klachten genoemd. En het overkomt meer mensen dan je zou denken: tussen de 10 en 30 procent van de mensen met een lichte hersenschudding houdt weken tot maanden klachten, soms langer.

---

Waarom je hoofd niet gewoon "beter" wordt

Bij een hersenschudding raakt er doorgaans geen weefsel zichtbaar beschadigd, dat is precies waarom scans er normaal uitzien. Wat er wel gebeurt, is dat de klap een cascade in gang zet: de balans van ionen in je hersencellen raakt verstoord, de energiehuishouding van je hersencellen (de mitochondriën, waar we in ons artikel over mitochondriën dieper op ingaan) raakt tijdelijk uit balans, en de doorlaatbaarheid van de bloed-hersenbarrière verandert.

Bij de meeste mensen herstelt dit proces zichzelf binnen enkele weken. Bij een deel van de mensen blijft het systeem echter "aan" staan, ongeveer zoals een alarm dat na het gevaar niet meer vanzelf uitschakelt. Recent onderzoek wijst specifiek naar je autonome zenuwstelsel, je hormoonsysteem en je immuunsysteem, dezelfde drie regelsystemen die in de allostase-theorie centraal staan, als de systemen die na een hersenschudding uit balans kunnen blijven staan.

---

Waarom de klachten zo breed zijn

Een van de meest verwarrende kanten van aanhoudende klachten na een hersenschudding is hoe breed het klachtenbeeld is: hoofdpijn, vermoeidheid, concentratieproblemen, duizeligheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen, soms ook angst of somberheid.

Dat lijkt op te veel om door één klap veroorzaakt te zijn, en dat klopt ook, in zekere zin. Wetenschappers zien dat exact dit klachtenpatroon sterk overlapt met andere aandoeningen waarbij dezelfde regelsystemen zijn ontregeld, zoals chronische vermoeidheid, fibromyalgie en langdurige spanningsklachten. Niet omdat het "eigenlijk hetzelfde" is, maar omdat verschillende triggers, een klap op het hoofd, een virus, langdurige stress, kunnen uitmonden in hetzelfde soort ontregeling van je lichaam.

---

Waarom volledige rust niet meer het advies is

Vroeger kreeg iedereen met een hersenschudding hetzelfde advies: een donkere kamer, zo min mogelijk prikkels, wachten tot het overgaat. Dat advies is inmiddels achterhaald voor mensen bij wie de klachten langer aanhouden.

Onderzoek laat zien dat een opgebouwd, rustig aeroob bewegingsprogramma, denk aan het soort intensiteit dat we beschrijven in ons artikel over bewegen als medicijn, de klachtenlast bij aanhoudende postcommotionele klachten juist kan verminderen. De sleutel is, net als bij andere vormen van langdurige overbelasting, opbouwen in kleine, haalbare stappen, niet forceren en niet vermijden.

Daarnaast blijkt goede voorlichting over wat er precies aan de hand is, zelf al bij te dragen aan herstel. Begrijpen dat je klachten een verklaarbare, behandelbare oorzaak hebben, vermindert de stress die de klachten anders in stand houdt.

---

Wat dit voor jou betekent

Als je maanden na een hersenschudding nog steeds klachten hebt, betekent dat niet dat je overdrijft, dat het "tussen de oren zit", of dat je gewoon harder je best moet doen om er overheen te stappen. Het betekent dat een aantal regelsystemen in je lichaam de weg terug naar balans nog niet heeft gevonden, en dat gerichte, geduldige begeleiding dat proces weer op gang kan helpen.

---

Hoe wij hierbij helpen

Bij het Centrum voor SOLK behandelen we mensen met aanhoudende klachten na een hersenschudding als onderdeel van hetzelfde spectrum aan systeemklachten waar we ook burn-out, chronische vermoeidheid en FNS mee behandelen. We kijken naar het geheel: je zenuwstelsel, je energiehuishouding en je herstelvermogen, en bouwen van daaruit een programma op maat.

Herken je deze aanhoudende klachten na een hersenschudding of ander hoofdletsel? Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen brengen we in kaart wat er bij jou speelt, en wat een realistisch herstelpad is.

---

Wetenschappelijke bronnen

• Pertab JL, Merkley TL, Winiarski H, Cramond KMJ, Cramond AJ. Concussion and the Autonomic, Immune, and Endocrine Systems: An Introduction to the Field and a Treatment Framework for Persisting Symptoms. J Pers Med. 2025;15(1):33.
• Heslot C, Azouvi P, Perdrieau V, Granger A, Lefèvre-Dognin C, Cogné M. A Systematic Review of Treatments of Post-Concussion Symptoms. J Clin Med. 2022;11(20):6224.
• Guidi J, Lucente M, Sonino N, Fava GA. Allostatic load and its impact on health: a systematic review. Psychother Psychosom. 2021;90(1):11-27.

---

Meer lezen over niet-aangeboren hersenletsel? Bekijk onze overzichtspagina over NAH.

Lees ook: Wat is de allostase-theorie?

Lees ook: Mitochondriën: waarom je cellen letterlijk minder energie maken

Lees ook: Bewegen als medicijn